
Mier of 35.000 bezoekers op onze wepsaait sins de 28e moarte 2004! Stichtend lid (2005) van "VARIATIES v.z.w.", Vereniging voor Dialecten en Oraal Erfgoed in VlaanderenVeur 't loast bijgewirkt de 13en zjanewoare 2010.
© De Gentsche Sosseteit. Teksten mogen gebruikt worden mits expliciete bronvermelding.
WIJ ZIJN VAN GENT EN WIJ LOATEN DA GEREN UURE!
NOG NUUNT NIE VAN ONS G'HUURD?!...
De Gentsche Sosseteit es een a-politieke verieniginge zonder winstuugmirk, die ope stoat veur iederen echte Genteneere én "buitenlander" (pas op: doar klappe wij uuk tege...)‘t Es de bedoelinge ons eigenste Gentsche moedertoale te promote, in stand t’ hèwe en contacte te leggen tussche Genteneers in Gent en mee uitgeweke nog otantiek dialectsprekende Genteeers in in binne- en buitenland. Uuk onderhèwe wij goeie reloases mee bevriende dialectverieneginge in Vloandere en Holland.Verder belune wij alle joare prominente Genteneers deur hulder hand in de ploaster te veriewige. Dad 'handsje' wordt bewoard in een schrijn woar da langst den binnenkant de kurte levensbeschrijvinge van de laureoat stoat. Die schrijntsjes wierden tot december 2003 scrupuleus bewoard in de kluize van de Fortisbanke op de Kijter. in februoari 2004 wierden z' allemoal overgebrocht noar ons nieuw archief in de Kunsthal St.-Pietersabdije, ons ter beschikkinge gesteld deur de stad.‘t Es uuk de bedoelinge van ons leden op d’ huugte t’ hèwe van al wat dat er in Gent in ‘t Gentsch rijlt en zeilt op gebied van volkstheoater, cabaret, puppentheoater, zang en muziek, ... en zu te moake dan de Genteneers een beetse meer bij malkoar over de vloer kome.
Aktiviteite In ‘t veurjoar hèwd de Sosseteit zijn gruut joarlijks banket woar dan al d’ echte Genteeers malkoar keune tegenkome op een goeie buikvullinge. Da klapt gemakelijker.In de lente kome wij uit gelijk de meuleneers en doen me altijd een wandelinge of bezoeke me ieveranst ’t een of ‘t ander minder bekend hoekske van de stad, en... d’explicoasje wordt u vaneigens gegeve in ‘t Gentsch. Meestal keund’ op ‘t einde uw kele spoele mee nen dreupel of iets anders.Tege de Gentsche Fieste krijgen al ons lede een program van al wat dat er binst de Fiesteweke in en over ‘t Gentsch te doen es: volkstoniel, cabaret, vertellers, zangers, puppenspel, en zuuvuurs.
Vanaf medio 2005 sture me regolmoatig ons 'Elektronieke G@zette' noar ieder lid die een ie-meeladres hee, oast er iets nieuws op onze wepsaait stoat. De gazette verschijnt oas't ons past.In 't noajoar,, oas de bloaren al goe afgevalle zijn, hemm’ ieder joar onze moment suprème: de plechtige uitreikinge van 'de Gentsche Handsjes'.Zuu nu en tons doeme ne kier een soamenwirkijnge mee een aantal gelijkgestemde Gentsche vereniginge of geve me ne kier iets uit: nen boek of ne CD.
Bevriende webbagina's: zoek ze bij Goegol
Klik 't middeste logo guul vanonder: ge komt bij Google terechte. Typ "dialect": ge goat nie wete wa dadde ziet.
GENTSCHE STADSSITES
http://www.plietsplets.bloggen.be
www.gentschefieste.be
http://www.allesovergent.be
www.myspace.com/zakidewaele
www.gentblogt.be
Wim Claeys: Boom Bal & Test eu Gents: www.waaim.be
Lijst van bekende Gentenaars:http://nl.wikipedia.org/wiki/lijst_van_Gentenaars
DIALECT IN 'T ALGEMIEN DIEDE KEUNT VINDEN OP INTERNET UUSTVLOAMSCHE DIALECTEN:
* Huis Van Alijn, De Taalkamer: De taalkamer is een samenwerkingsverband tussen het Huis van Alijn en de vakgroep Nederlandse Taalkunde van de UGent en kwam tot stand met de steun van de Vlaamse Gemeenschap. In het geluidsarchief van de Vakgroep Nederlandse Taalkunde van de Gentse universiteit bevinden zich meer dan achthonderd originele bandopnames die door dialectologen in de jaren '60 en '70 werden verzameld. Niet alleen een rijkdom aan dialectologisch interessant materiaal, maar ook een schat aan informatie over het volksculturele erfgoed ligt hier opgeslagen. http://www.huisvanalijn.be/taalkamer
*"AZUUË GEZEID. AZUUË GEZONG'N"
Een reeks van 5 cd's waarin een dwarsdoorsnede wordt gemaakt van de Vlaamse dialecten. Het eerste volume: "Vlaams Brabant" was al uit. Op 25 Mei 2004 verscheen volume 2: "Oost- Vlaanderen". De cd kan besteld worden à 14 € + 1,75€ verzendingskosten bij Muziekmozaiek Gooik op rekeningnr. 734-0064446-74 met vermelding"dialect cd OVL" www.muziekmozaiek.be
* Literair Gent:
Website met informatie over literatuur in Gent en Gent in de literatuur, van de Middeleeuwen tot vandaag.
OVERZICHTEN behandelt belangrijke aspecten van het Gentse literaire leven. In het LEXICON worden Gentse auteurs en passanten, anoniemen, verenigingen, tijdschriften en literaire evenementen besproken.
FRAGMENTEN is een bloemlezing van literaire teksten over allerlei Gentse onderwerpen.WANDELINGEN leidt langs bekende en minder bekende literaire locaties in Gent. Doar vind'uuk "Reinoart de Vos, noarverteld en op rijm gezet in 't Gentsch noar 't origineel Middelnederlands verhoalinkske deur Eddy Levis" en nog veel andere...www.literair.gent.be
Sosseteit van de Gensche Mannekespies Twielink
www.genschemannekespies.be
Wikipedia-proefproject in de Oostvlaamse dialecten
http://incubatorplus.wikia.com/wiki/Wp/ovlshttp://incubatorplus.wikia.com/wiki/Talk:Wp/ovls/Wiequepeedja:Spellinge
Iets weten over bekende Genteneers? http://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_Gentenaars
WESTVLAAMSE DIALECTEN
Kursus West-Vlaams
(Omdan de Genteneers de migranten uit de Westflutte toch een beetse zoen verstoan...)
1: Kontraksies / (wok: twoapetrekkingn of tegoaretrekkingn)
Int Westvlams kujje dikkenst gjeelle zinn vervangn deur 1 woord, zo een bitje glik int duts moa ton nog ekstremer. 'k goa ne kjeeh een simpel voarbeeltje geevn omt eh bitje duddelikker te moakn.
Oej int ABN wil zeggn: 'Ik kan U verzekeren dat ik de door U zopas aangehaalde acties niet ondernomen heb', ton kuje gjeel die zinne in ene kjeeh int Westvlams zegn: 'Jammojakkundoe'.
Zo simpel ez dadde dus, ge ziedet, Westvlams is zo simpel lik dat tgroot is, en lik of damme getoagd ihn: wieder zeggn olles korter, dus tes nie dammet stif groot doen!
Nog un poar vwoarbeeldn:
- Hoatgoanjoat: Gelieve in de actuele omstandigheden van enige kalmte blijk te geven
- Geziegiezekerzot: U vergist zich schromelijk
- Belangelanstnnie: Ik kan U met aandrang verzekeren dat hetgeen U beweert geheel en al uit de lucht gegrepen is
2. Utdrukkingn
Tes ni omdatter int ABN zuknen hoop shoane utdrukkingn bestaon, damme widder moetn achterbluvn. utdrukkingn en, vele shoander, welspreeknder en brjeedsproakiger dan ol dreste.
Kiek moa nekjeeh noa wukdatter ier onder stoat.
Voe de poar sukkeloars die nog gjeen Westvlams verstoan (Uls! Kiekns!) ihk er ton moa de vertoalinge bie gezwiereld. Ge ziedet: me zin widder noch deslichtste ni!
- Oet de melk smakt noa stront, is de koe ongezond: als er zich problemen voordoen, kun je maar beter op zoek gaan naar de oorzaken die eraan ten gronde liggen
- Beter een blinne up joen dumme, dan een floske zonder gat: draag zorg voor je flesje bier op plaatsen waar je door omstandigheden vaak een onverwachtse en ongewilde duw te beurt valt
- De kiekens zittn deur den droad: dat meisje daar draagt geen beha
- Ge zid dran glik mette skitte: welke truuks je ook uit je mouw schudt gedurende het verdere spelverloop, ik ga winnen
- De shoane smitn ze weg, mo de kut houdn ze: Pas op dat je niets weg werpt dat je nog nodig zou kunnen hebben
- Giv moa sjette : zorg er maar voor dat het snel vordert
- Tis ol gin oar snien: het is niet allemaal even triviaal
- Kuust mo joen shippof : maak maar dat je weg komt - 'k goa daddier nekjeeh rap goan doen goan: ik zorg er wel voor dat het zo snel mogelijk in orde komt (let op het typische meermaals gebruiken van het werkwoord 'goan'.- Da vrommins zit vul Zis vul gestookn: Die vrouw is zwanger
- Te dom voer ooi teetn: zo dom als t achterste van een koe
- Joenen hond in zinne zak bitn dat t'oar aje mulle plakt....: zo'n miserie hebben dat..
- 't Finste es ook z'n oar: hij is niet erg slim, doet nogal vreemde dingen
- De lucht doad doen: het licht uitdoen
- 't Regent mollejoengn: het regent echt heel hard
- Een viez meubel: een onaangenaam vrouwelijk persoon
- 't Woajd lik de vroede beestn: het waait heel erg
- Een stoet ransel: vrouw die niet op haar mond gevallen is
- Jeehd een twien bie d'n buk gedoan: Hij heeft iemand beetgenomen
- Giv moa sjette/pulle/gette/goaze/spunse/petrolle/: Begin er maar snel aan
- 't Regent dat zikt: 't rint mollejoengn
- Ge kundem deur 't sleutelgat trekkn: Hij is graatmager
- tsjakut tsjakin: in alle richtingen, chaotisch
- Ol da pootn en oorn eeht: iedereen
- Een besheetn commissie: iets wat je niet graag doet maar waarvoor men je in t gat gestoken heeft
- Versteekn: recuteren ofte coïteren
- Transponeern: verzetn
- Koeieklinke: koeschede
- Mullepaté: boel
- Brokkeloare: oen, sukkel, nietsnut
- Oej med oes wil koarten moej wel weetn oe daj de vier swoartn troef moed utspreekn int Westvlams: Ertns, Piekens, Koekns en Kloavers.
3. Vervoegingn van onvervoegbaore dingnDer zin ne geelleboel persoann, zowel in 't inkelvoud glik int meervoud, mo ge moe nie peizn dan ze doar int ABN een twa mee doen. Dat moe nekjeeh gedoan zin, en wa ister nu beter dant Westvlams voe doa een eindan te moakn! Me goan der direkt ne keeh invliegn med een poar klassiekers:
JA - 1e persoon enkelvoud: Joak
-2e persoon enkelvoud: Joaj/Joag
-3e persoon enkelvoud: Joaj (mannelijk), Joas (vrouwelijk) en Joat (onzijdig)
-1e persoon meervoud: Jom/Jow
-2e persoon meervoud: Joag
-3e persoon meervoud: Joas
NEE
-1e persoon enkelvoud: Nink / Njennek
-2e persoon enkelvoud: Njeig
-3e persoon enkelvoud: Njeinnie / Nei (mannelijk), Nins (vrouwelijk) en Nint (onzijdig)
-1e persoon meervoud: Njiem / Nimm
-2e persoon meervoud: Njeig
-3e persoon meervoud: Nihns
4. Verdubblinge in oeze toale
EEHN
(hebben)-1e persoon enkelvoud: ken'kik
-2e persoon enkelvoud: gejt gie
-3e persoon enkelvoud: jeehd em (mannelijk) / zeeh sie (vrouwelijk) / Theit tet (onzijdig)
-1e persoon meervoud: wen wiedder
-2e persoon meervoud: gejt giedder
-3e persoon meervoud: zen ziedder
ZIN
(zijn)-1e persoon enkelvoud: kben kik
-2e persoon enkelvoud: ge zie gie
-3e persoon enkelvoud: jis em (mannelijk)/ zis sie (vrouwelijk) / tis tet (onzijdig)
-1e persoon meervoud: me zin wiedder
-2e persoon meervoud: ge zih giedder
-3e persoon meervoud: ze zin ziedder
5. Oster 1 toale vor olles en nogentwa goeklinknde woordn eeht, est ollik wel Westvlams zekers! Of wa peis djiervan:
- Affeceern: goaze geevn
- Andjoen: ajuin
- Antertn: vertrekken
- Antieden / Tielik: vroeg
- Bollekette: een king-size knikker
- Buzze geevn: goaze geevn
- Kamelot: goedkoop en duurkoop
- Cornisje: dakgoot
- Deur: door
- Deure: deur
- Dilte: 'zolder' boven stallen, dient op hooi/stro te stockeren
- Geistekakker: dikkenekke
- Ertefretter: een zeurkous
- Fikke: een gebrekkig mens
- Flosj: vangtros
- Flutse: misser
- Frottn: flemen
- Furnin: ongedierte (bij insecten)
- Gerre: een gat, kier - bv. de deure stoat up e gerre
- Gês-oere: vrouwspersoon dat meestal in de struiken gevonden wordt
- Gês-geete: vrouw met de intelligentie van de gesoere maar met minder succes bij de mannen
- Geel die santeboetik: heel dat zaakske
- In kwestie zin: Ruzie maken
- 't Upperste: de zolder
- Jeunn: zich amuseren
- Kariot: oud vehikel
- Keunesniederke: cuttermes
- Kissak: vettigaard
- Kluntn: onhandig mens
- Klutters / Kluttergelt : kleingeld
- Kontroarie: integendeel, tegendraads
- Kalisheklutser: nietsnut met grote mond
- Kortwoagn: kruiwagen
- Kwetzoender: Ik ben benieuwd
- Lattestoors: rolluiken
- Lettre: weinig
- Lochtink: moestuin
- Lutte geevn: goaze geevn
- Marbels/Marbeln: knikkers / met knikkers spelen
- Meezje: mug
- Messink: mesthoop
- Miern zjihkn: zeveren
- Mullepeehre / mot: klap in t gezicht (muilpeer)
- Oalkartjeel: beerkar
- Pallulle: Pannenkoek
- Pallullewuppre: Drogegrappenmaker
- Pekker: iemand die op cafe blijft hangen
- Pertanks: nochtans
- Pielle: batterijtje
- Preus / Preus lik tveertih: trots/ enorm trots zijn
- Puppegoale / Bakwoagn: kruiwagen
- Passensje: geduld
- Joen Puste sheurn: geniepig vertrekken
- Rutte: venster
- Sarze /Soaze: deken
- Shuttels / de shuttels doen: de vaat doen
- Shufln: fluiten, ook vogelzang
- Shurdug / Shurdegoard: roekeloos, roekeloos persoon
- Shuw: gevaarlijk / geweldig (let op het verschil in betekenis)
- Seule: emmer
- Sjette: (brei)wol
- Sjette geevn: rap voortdoen, goaze geevn
- Slunse: vod / vrouw met lichte zeden -cfr. den tring en den tram in derover ewist
- Sloare: sloor, arme vrouw
- Smeerlaprie: goederen van bedenkelijke kwaliteit
- Smuk [Smukk'n]: motregen [motregenen]
- Stoffoasje: materiaal
- Sturtn: morsen
- Stuttn: boterhammen
- Stuteshooijer: boterhammenbedelaar
- Tettink: regenworm
- Teehle: Teil
- Jattetoet: jazeker
- Trunte: treuzelaar
- Ulle: deksel
- Ullewuppre: kroontjeswipper, flesopener
- Van tweistn: Dwars
- Verzekers: waarschijnlijk
- Veugl / veugln: vogel, ook figuurlijk, vandaar het werkwoord
- Vlerke / vleire: vleugel
- Vrouwmins: vrouw
- Wietn: onnozelaar
- Wikkeln / Roern: bewegen
- Wuf: vrouw, geen negatieve connotatie
- Zeemtette: slijmbal, zagevent
BRABANTSE DIALECTEN
Dialect van Beerse: http://blog.seniorennet.be/1001_dialect
http://www.brabantsglorie.nl
Phlupke Segers, Brussels muzikant: www.myspace.com/phlupke
Zé de gintreseird in 't Aentwaereps, sureft dan nor:http://aentwaereps.blogspot.com
LIMBURGSE DIALECTEN
* Ich kal ooch Limburgs!: http://www.limburg.be/ichkaloochlimburgs/wetenschappelijk.html
* Vereniging Limburgse Dialecten en Naamgeving: http://www.euro-support.be/vldn/med.htm
DIALECTEN ALGEMEEN
* Regionale woordenboeken: http://fuzzy.arts.kuleuven.ac.be/rewo/
* Drie gedichten over den duvel in 't Gentsch: http://www.gentduivel.be
Kijkt een beetse vuder op onze wepsaait op de rubriek "Podiumnieuws"Hedde gij uuk iets mee Gentsch dialect en zoe't u interesseren veur aan onze site gelinkt te worden: geefd ons een seintse! op eddy.levis@skynet.be
Reinoart de vos
Noarverteld en op rijm gezet in 't Gentsch noar 't origineel Middelnederlans verhoalinkske deur Eddy Levis |